Strona główna » O wydziale » Aktualności WHUS » Sprawozdanie z konferencji w ramach Szczecina Humanistycznego

Sprawozdanie z konferencji w ramach Szczecina Humanistycznego

Ogólnopolska Konferencja Naukowa
Czy naukom humanistycznym potrzebna jest promocja?

W czwartek – 16 marca – w Sali Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego miała miejsce Ogólnopolska Konferencja Naukowa Czy naukom humanistycznym potrzebna jest promocja? Słowo powitalne skierował do uczestników prof. dr hab. Edward Włodarczyk – Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego. W pierwszej części konferencji wygłoszono referaty wprowadzające, a następnie odbył się panel dyskusyjny. Podsumowania spotkania dokonała dr hab. prof. US Urszula Chęcińska – Dziekan Wydziału Humanistycznego. Wydarzenie odbyło się w ramach projektu Humanistyka ma przyszłość, realizowanego przez Akademię Ignatianum w Krakowie. Współorganizatorem wydarzenia był Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego w ramach cyklu spotkań pn. Szczecin Humanistyczny.  

Konferencja rozpoczęła się o godz. 11:00. Moderatorem, a jednocześnie organizatorem spotkania w Szczecinie był dr hab. prof. US Maciej Drzonek. Przybyłych uczestników przywitał Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego prof. dr hab. Edward Włodarczyk, wspominając m.in. o prowadzonych obecnie dyskusjach związanych z kształtowaniem polskiej humanistyki. W kontekście stawianych niekiedy zarzutów dotyczących celowości
i użyteczności nauk humanistycznych, Jego Magnificencja zacytował słowa prof. Kołakowskiego z jego wystąpienia, które wygłosił po otrzymaniu tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego: Czasami zbiór owych badań bezużytecznych prowadzi
do wielkich odkryć naukowych.

Pierwszym z prelegentów był Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego – dr Piotr Dardziński w wystąpieniu Państwo potrzebuje humanistów.
W wygłoszonym referacie Pan Minister zwrócił uwagę na to, że humaniści – jako naukowcy – są bardzo krytyczni, potrafią właściwie analizować zjawiska kryzysowe oraz opisywać
w kompleksowy sposób procesy, problemy. Wskazał na prawdopodobne kierunki rozwoju współczesnej nauki, które będą zmierzały w kierunku prowadzenia badań o charakterze interdyscyplinarnym. W takich zespołach badawczych istotną rolę odegrają humaniści.
Dr Dardziński wspomniał o interesującym projekcie wspierającym innowacyjne przedsiębiorstwa – funduszu inwestycyjnym venture capital, który nazwano Witelo Fund
(od imienia średniowiecznego humanisty: mnicha, filozofa, fizyka, matematyka, optyka pochodzącego z Polski).

Drugi w kolejności referat Rola badań w rozwoju nauk humanistycznych został wygłoszony przez Prorektora ds. Kadry i Finansów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
w Poznaniu – dr hab. prof. UAM Tadeusza Wallasa. W swoich badaniach prof. Wallas zajmuje się m.in. umiejscawianiem humanistyki w nauce. W wystąpieniu skupiono się na ustaleniu współczesnego znaczenia terminu nauki humanistyczne; ukazano możliwości prowadzenia badań stosowanych na gruncie humanistyki; próbowano określić efektywne mechanizmy transferu efektów badań naukowych do praktyki oraz uzasadnić konieczność rozwoju humanistyki w kontekście rosnących oczekiwań społecznych w stosunku
do naukowców. Prof. Wallas zaproponował i udowodnił hipotezę, że rola przydatności nauk humanistycznych u osób kształtujących politykę naukową (zwłaszcza wśród decydentów rozdzielających środki na badania naukowe) wzrośnie, gdy zostaną wykazane możliwości prowadzenia na gruncie nauk humanistycznych badań stosowanych. Ponadto rozwój humanistyki warunkuje dalszy rozwój nauki oraz różnych wymiarów życia społecznego.

Trzecim z prelegentów był Dyrektor Instytutu Filozofii Uniwersytetu Szczecińskiego –
dr hab. prof. US Maciej Witek w wystąpieniu Interdyscyplinarność a nauki humanistyczne.
W referacie prof. Witek przedstawił następującą tezę: uczestnictwo filozofii
w interdyscyplinarnych projektach badawczych jest czymś naturalnym i nieodzownym,
o czym świadczy szereg przykładów. Jej udowodnienie rozpoczął od uściśleń terminologicznych, przybliżył trzy rodzaje interdyscyplinarności (słabą, symbiotyczną
i mocną – multidyscyplinarność) wraz z przykładami oraz wskazał na jeden z ciekawych projektów interdyscyplinarnego ośrodka badawczego, jakim jest Laboratorium Neurokognitywne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wspomniał również
o powstającym Laboratorium Nauk o Poznaniu i Komunikacji na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego.

Humanistyka oczami opinii publicznej – to tytuł prelekcji, którą wygłosił Prodziekan Wydziału Pedagogiki Akademii Ignatianum dr hab. prof. AI Artur Wołek. Nie ulega wątpliwości, że humanistyka jest czymś potrzebnym – tak generalnie postrzega ją społeczeństwo. Nauki humanistyczne czynią ludzi bardziej zdolnymi do współtworzenia, porozumiewania się, usprawniają relacje międzyludzkie.

Globalne trendy oddziałują na sytuację w Polsce. Prof. Wołek zwrócił uwagę na trzy dodatkowe zjawiska, o charakterze wewnętrznym wpływające na stan nauk humanistycznych w Polsce. Pierwsze z nich dotyczy bycia społeczeństwem „na dorobku”, jak na razie bardziej ceniącym karierę nawet mniejszą, ale pewną. To trend charakterystyczny dla większości bogacących się społeczeństw, w Polsce spotęgowany występowaniem w dużej mierze społeczeństwa postchłopskiego. Po drugie, kwestia dziedzictwa inteligencji, pewnego obecnie mitu XIX-wiecznej tradycji, jak również czasów PRL-u. Trzecim elementem jest kwestia tego, czy humaniści nie przekształcili się w profesjonalistów specjalizujących się w wąskiej dziedzinie nauki.

Należy postawić pytanie nie tyle o to, czy promować, ale raczej wśród jakich grup przede wszystkim promować nauki humanistyczne. Prof. Wołek wymienił trzy takie grupy, czyli: samych humanistów, rodziców i młodzież, twórców polityki.

Druga część konferencji – panel dyskusyjny – składała się z wystąpień przedstawicieli świata nauki oraz sfery biznesowej i politycznej, po których nastąpiła dyskusja, wolne pytania słuchaczy.

Panel dyskusyjny rozpoczął się od wystąpienia JM Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego prof. dr hab. Edwarda Włodarczyka Miejsce uniwersytetów „regionalnych” w rozwoju polskiej humanistyki. Prof. Włodarczyk nawiązał do Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju – rozdziału dotyczącego kapitału społecznego. Z prognoz w nim zawartych wynika, że Pomorze Zachodnie będzie regionem ludzi w wieku przede wszystkim poprodukcyjnym. Projekty marginalizacji uniwersytetów „regionalnych” (w skrajnych przypadkach likwidacje) zwiększą tego typu tendencje. W tym kontekście postawiono kluczowe pytanie, czy regiony wnoszą wkład w dorobek naukowy polskiej humanistyki? Odpowiedź jest twierdząca,
a w uzasadnieniu prof. Włodarczyk wymienił przykłady wkładu regionów w rozwój polskiej humanistyki, w szczególności: socjologię morską, badania nad literaturą marynistyczną
i kresową, nad pograniczami, nad wielokulturowym dziedzictwem historycznym czy też badania archeologiczne.

Następnie wysłuchano prelekcji Szczecin jako urbs humanitatis. Prolegomena, którą wygłosiła dr hab. prof. US Urszula Chęcińska – Dziekan Wydziału Humanistycznego US,
a jednocześnie pomysłodawca cyklu Szczecin Humanistyczny. Rozważania: hypomnemata miejskie a kultura edukacji, idea uniwersytetu w kontekście założeń cyklu Szczecin Humanistyczny oraz inkulturowa refleksja dokonana – „wczoraj, dziś i jutro” na Krakowskiej były najważniejszymi punktami w wykładzie prof. Chęcińskiej.

Tematykę konferencji w ujęciu socjologicznym przybliżyła prof. dr hab. Irena Machaj
z Instytutu Socjologii US w wystąpieniu Społeczne źródła pytania o promocję nauk humanistycznych. Problemy są formułowane, gdy dany stan rzeczy, okoliczności stają się problematyczne, niejasne, zastanawiające. Prof. Machaj zauważyła, że generalnie dwa podmioty: nauka i społeczeństwo powinny stawiać pytanie zawarte w tytule konferencji.  Pierwszy z nich to czyni, a drugie – nie. Brak tego typu pytań ze strony społeczeństwa wynika z niedostrzegania problematycznej kondycji nauk humanistycznych oraz tego, że funkcja tych nauk (wyjaśnianie) została przejęta przez różne szczegółowe podmioty, a tym samym „rozproszona”.

Europejski kontekst rozwoju humanistyki zaprezentował prof. dr hab. Janusz Ruszkowski – Dyrektor Instytutu Politologii i Europeistyki US. Prof. Ruszkowski zaprezentował
w szczególności zagadnienie Unii Europejskiej jako normative power w zakresie wartości humanistycznych. Ponadto audytorium usłyszało o wykorzystaniu epistemic comminities
w Unii Europejskiej w rozwoju humanistyki i nauk społecznych. Ostatnim omówionym zagadnieniem badawczym był Europejski Obszar Badawczy w kontekście rozwoju humanistyki i nauk społecznych.

Sferę biznesu reprezentował założyciel i współwłaściciel firmy Asprod – Roman Kopiński – w wystąpieniu pod tytułem Jakich humanistów potrzebuje biznes? Poszukiwanie odpowiedzi na tytułowe pytanie oparto na przybliżeniu rozumienia pojęcia nauk humanistycznych i biznesu. Przybliżono opinie Billa Gates’a i Marka Cuban’a dotyczące zmian na rynku pracy: automatyzacji oraz rosnącej wartości humanistów. Roman Kopiński zauważył, że zmiana wizerunku jest wynikiem realnych potrzeb (nigdy odwrotnie), a uznanie społeczne jest czymś niezależnym od położenia geograficznego. Humaniści są potrzebni – tak brzmiał ogólny wniosek z prelekcji.

Absolwent politologii i socjologii na Wydziale Humanistycznym US, a obecnie piastujący funkcję Burmistrza miasta Strzelce Krajeńskie – Mateusz Feder poszukiwał odpowiedzi na pytanie zawarte w tytule swojej prezentacji Dobry urzędnik – humanista czy specjalista? Urzędnik powinien być specjalistą w dziedzinie, którą się zajmuje. Natomiast w aspekcie społecznym to humanista, który poznaje potrzeby obywateli, dba o ich dobro i solidaryzuje się z mieszkańcami. Brak humanistów na stanowiskach urzędowych sprawia, że dana jednostka nie spełnia swoich zadań.

W dalszej części spotkania nastąpiła dyskusja otwarta: zainteresowani słuchacze wyrażali opinie, uwagi, zadawali interesujące i wartościowe pytania, na które grono prelegentów udzielało wyczerpujących odpowiedzi. Konferencja została podsumowana przez prof. Urszulę Chęcińską. Wysoka frekwencja oraz żywa dyskusja po wystąpieniach, świadczą o ważności zaproponowanego tematu, który wpisuje się w cykl spotkań Szczecin Humanistyczny. Cykl, który upowszechnia treści związane z naukami humanistycznymi, jak również propaguje szeroko pojmowaną kulturę humanistyczną.

Galeria

Zdjęcia

Komentarze niedostępne dla tego wpisu kanału.